Then it's dark again
Title
Then it's dark again
Description
A coloured booklet of text and photographs describing the loss of Wellington R1397 on a return flight from an operation to Emden. The Wellington crashed at Kleiterp [Klaeiterp] near Bozum and the crew were killed. Identification was not possible and they were buried at the Northern Cemetery in Leeuwarden. The aircraft and crew were identified in post-war research and a commemorative plaque was unveiled in 2011. The aircraft was shot down by the German pilot Helmut Lent. Head and shoulders photographs of Lent and the crew of R1397 are included.
The crew were:
Pilot Officer Mervyn Sydney Lund (pilot);
Sergeant Arthur Edward Owen (pilot);
Sergeant John James Cox (Air Observer);
Sergeant Frank Gordon Walker (Gunner);
Sergeant Alfred John Le Poidevin (Wireless Operator/Air Gunner);
Sergeant Roy Penry Williams (Wireless Operator/Air Gunner).
The booklet also describes the role of the Stichting Missing Airmen Memorial Foundation in identifying and commemorating the crew and crash site.
Details are provided of a website that provides an overview of all locations in Friesland where aircraft crashed or made emergency landings.
The crew were:
Pilot Officer Mervyn Sydney Lund (pilot);
Sergeant Arthur Edward Owen (pilot);
Sergeant John James Cox (Air Observer);
Sergeant Frank Gordon Walker (Gunner);
Sergeant Alfred John Le Poidevin (Wireless Operator/Air Gunner);
Sergeant Roy Penry Williams (Wireless Operator/Air Gunner).
The booklet also describes the role of the Stichting Missing Airmen Memorial Foundation in identifying and commemorating the crew and crash site.
Details are provided of a website that provides an overview of all locations in Friesland where aircraft crashed or made emergency landings.
Creator
Date
2015
Spatial Coverage
Language
Type
Format
One booklet
Publisher
Rights
This content is available under a CC BY-NC 4.0 International license (Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0). It has been published ‘as is’ and may contain inaccuracies or culturally inappropriate references that do not necessarily reflect the official policy or position of the University of Lincoln or the International Bomber Command Centre. For more information, visit https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ and https://ibccdigitalarchive.lincoln.ac.uk/omeka/legal.
Contributor
Identifier
MCoxJJ921698-180801-05, MCoxJJ921698-180801-060002
Transcription
Fries Verzets Museum
Daarna is het weer donker...
Crash Wellington R1397, 25 juli 1941
[page break]
Serie: Ontmoeting
Tekst: Meike Jongejan
Onderzoek: Douwe Drijver en Alexander Tuinhout
Redactie: Hans Groeneweg
Vormgeving: Richard Bos
© 2015. Fries Verzetsmuseum
Luchtoorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog vormden de luchtaanvallen een belangrijk element in de strijd tussen Engeland en Duitsland. Vanaf 1940 probeerde Duitsland door middel van bombardementen en beschietingen Engeland op de knieen te krijgen. De Britse en Amerikaanse luchtmacht bombardeerden gedurende de gehele oorlog doelen in Duitsland en in bezet gebied. Vooral havens, fabrieken en spoortwegen waren doelwit. Veel vluchten gingen over (Noord) Nederland en hierbij ging er regelmatig wat mis. Ongeveer 500 vliegtuigen sortten neer in Friesland.
[Kaart] Kaart met routes van geallieerde vliegtuigen op weg naar Duitsland.
[page break]
De Wellington R1397
Op 24 juli 2952 stijgt rond half twaalf ’s avonds de bommenwerper Wellington R1397 op vanaf de vliegbasis Elsham Wolds, vlakbij de Engelse oostkust. Samen met vijf andere vliegtuigen van de 103e Squadron van de Britse luchtmacht maakt de R1397 deel uit van een formatie met als doel de havenstad Emden. In totaal zijn zo’n vijfenveertig toetstellen betrokken bij deze operatie. De opdracht is duidelijk: aanvallen en zorgen voor maximale schade aan de haven van Emden.
[Afbeelding] Wellington Bommenwerper.
[Afbeelding] Gebombardeerde Duitse stad.
De Bemanning
De bommenwerper wordt bemand door zes jonge vliegeniers. De 24-jarige Nieuw Zeelandse bevelvoerder, Mervyn Sydney Lund is een paar weken voor de crash gepromoveerd tot kapitein.
[Portret foto] Kapitein Mervyn Lund
De andere bemanningsleden zijn: Roy Williams (21 jaar), John Cox (25 jaar), Arthur Owen (25 jaar), Frank Walker (30 jaar) en Alfred Le Poidevin (23 jaar).
[Portet foto’s op volgorde]
[page break]
De Missie
De vlucht naar Emden verloopt probleemloos. Na wat lichte mist boven de Noordzee is het zicht boven het doelwit goed. De bemanning van de Wellington R1397 werpt de bommenlast af en maakt rechtsomkeert. Alles verloopt volgens plan. “Er warem groene vlammen te zien ten oosten van de havens”, is te lezen in het rapport van de andere vliegtuigen uit de formatie.
[Wervingsaffiche Royal Air Force met daarop geschreven: ‘’Battle of Germany, Join an air crew]
[page break]
Crash
Op de terugweg raakt de Wellington boven Friesland in gevecht met de Duitse piloot Helmut Lent. Wanneer hij rond vier uur ’s ochtends de Wellington in het vizier krijgt van zijn Messerschmitt 110, valt Lent het toestel van onderop aan. Na enkele voltreffers stort de Wellington met een brandende romp neer bij kleiterp, vlakbij Bozum. De Duitse piloot weet ondanks vier treffers heelhuids terug te keren naar zijn thuisbasis, de Fliegerhorst Leeuwarden.
[Portert] Helmut Lent. [Foto] Officierspet Luftwaffe. [Foto] Model Messerschmitt 110.
Dominee Bas van Gelder beshrijft de ervaring van buurtbewoners: “Plotseling komt er een daverend geraas op de woning af en scheert een zwarte schim langs hun woning. Kort daarna spat een felle vuurstraal in de lucht op, gevolgd door een ontzaglijke dreun. Uit de lucht komt een rokende vlammenbundel omlaag gedwarreld, gevolgd door nog een harde klap. Daarna is het weer donker.”
Buurtbewoners verzamelen zich bij de plaats van de crash. Na enige tijd arriveren ook Duitse soldaten, die applaudisseren wanneer ze het neergehaalde vliegtuig zien. Binnenin het brandende wrak explodeert eriets, waarbij sommige soldaten wegduiken. Buurtbewoners lachen: “Kijk ze vluchten als hazen voor wat vuurwerk.”
[page break]
De crash zorgt voor een diepe krater met een doorsnee van zo’n tien meter. Volgens het bergingsrapport worden de resten van vier of vijf personen in het wrak gevonden. De lichamen zijn zwaar verminkt, waardoor het niet duidelijk is om hoeveel mensen het gaat/ De resten worden in een enkele kist begraven op de Noorderbegraafplaats in Leeuwarden.
[Afbeelding] Grafmonument Noorderbegraafplaats Leeuwarden ter herinnering aan de omgekomen bemanningsleden van de crash bij Kleiterp.
De klerk van het 103e Squadron die de vermissing van de Wellington R1397 meldt, noteert perongeluk dat het om een vliegtuig gaat dat onderdeel was van een aanval op Cherbourg in Frankrijk. Dat bombardement vond eerder op de dag plaats en was gericht tegen drie Duitse oorlogsschepen. Ook daarbij waren zes vliegtuigen van het 103e Squadron betrokken.
[Afbeelding links] Embleem 103e Squadron Britse Luchtmacht.
[Afbeelding rechts] Door Helmut Lent opgemaakt gevechtsrapport.
[page break]
SMAMF
De Stichting Missing Airmen Memorial Foundation (SMAMF) probeert zoveel mogelijk informatie te achterhalen over neergestorte vliegtuigen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Soms kan ze op basis van historisch onderzoek het lot van piloten ophelderen, die tot op heden vermist zijn.
Een van deze onderzoeken is de crash bij Kleiterp. In nauwe samenwerking met Majoor Peterson, bergingsofficier van de Koninklijke Luichtmacht, levert de Stichting het bewijs dat Wellington R1397 hier in de morgen van 25 juli 1941 is neergestort.
[Afb.] Logo van de Stichting Missing Airmen Memorial Foundation.
Op 25 juli 2011, 70 jaar na dato, wordt in aanwezigheid van de nabestaanden een informatiepaneel over de crash onthuld langs het fietspad bij Kleiterp.
Begin 2014 ontvagt de SMAMF bericht uit Engeland dat de conclusie destijds niet voorbarig is geweest.
Op 15 september 2015 wordt de oude grafsteen vervangen door twee grafstenen met daarop de namen van de zes bemanningsleden. Hiermee is een einde gekomen aan de jarenlange onzekerheid bij de nabestaanden en hebben de vliegers ‘hun naam terug gekregen’.
[Afb.] Kleiterp, 25 juli 2011.
[page break]
Website
De website www.luchtoorlogfriesland.nl geeft een overzicht van alle plaatsten in Friesland waar vliegtuigen in de Tweede Wereldoorlog zijn neergestort of een noodlanding hebben moeten maken. Binnen de database kan gezocht worden op datum (dag, maand, jaar) de achternaam van het slachtoffer en de plaats van het ongeluk.
[Kaart van Friesland]
Met dank aan de nabestaanden van de omgekomen bemanningsleden, Gemeente Littenseradiel, Gemeente Leeuwarden, Cooperatiefonds Rabobank Sneek, Stichting Sneek 1940-1945, Stichting het Old Burger Weeshuis, Stichting Ritske Boelema Gasthuis, Stichting Missing Airmen Memorial Foundation en particulieren.
[page break]
Froes Verzetsmusuem
Daarna is het weer donker...
Crash Wellington R1397, 25 juli 1941
[page break]
Serie: Ontmoeting
Tekst: Meike Jongejan
Onderzoek: Douwe Drijver en Alexander Tuinhout
Redactie: Hans Groeneweg
Vormgeving: Richard Bos
© 2015. Fries Verzetsmuseum
Luchtoorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog vormden de luchtaanvallen een belangrijk element in de strijd tussen Engeland en Duitsland. Vanaf 1940 probeerde Duitsland door middel van bombardementen en beschietingen Engeland op de knieen te krijgen. De Britse en Amerikaanse luchtmacht bombardeerden gedurende de gehele oorlog doelen in Duitsland en in bezet gebied. Vooral havens, fabrieken en spoortwegen waren doelwit. Veel vluchten gingen over (Noord) Nederland en hierbij ging er regelmatig wat mis. Ongeveer 500 vliegtuigen sortten neer in Friesland.
[Kaart] Kaart met routes van geallieerde vliegtuigen op weg naar Duitsland.
[page break]
De Wellington R1397
Op 24 juli 2952 stijgt rond half twaalf ’s avonds de bommenwerper Wellington R1397 op vanaf de vliegbasis Elsham Wolds, vlakbij de Engelse oostkust. Samen met vijf andere vliegtuigen van de 103e Squadron van de Britse luchtmacht maakt de R1397 deel uit van een formatie met als doel de havenstad Emden. In totaal zijn zo’n vijfenveertig toetstellen betrokken bij deze operatie. De opdracht is duidelijk: aanvallen en zorgen voor maximale schade aan de haven van Emden.
[Afbeelding] Wellington Bommenwerper.
[Afbeelding] Gebombardeerde Duitse stad.
De Bemanning
De bommenwerper wordt bemand door zes jonge vliegeniers. De 24-jarige Nieuw Zeelandse bevelvoerder, Mervyn Sydney Lund is een paar weken voor de crash gepromoveerd tot kapitein.
[Portret foto] Kapitein Mervyn Lund
De andere bemanningsleden zijn: Roy Williams (21 jaar), John Cox (25 jaar), Arthur Owen (25 jaar), Frank Walker (30 jaar) en Alfred Le Poidevin (23 jaar).
[Portet foto’s op volgorde]
[page break]
De Missie
De vlucht naar Emden verloopt probleemloos. Na wat lichte mist boven de Noordzee is het zicht boven het doelwit goed. De bemanning van de Wellington R1397 werpt de bommenlast af en maakt rechtsomkeert. Alles verloopt volgens plan. “Er warem groene vlammen te zien ten oosten van de havens”, is te lezen in het rapport van de andere vliegtuigen uit de formatie.
[Wervingsaffiche Royal Air Force met daarop geschreven: ‘’Battle of Germany, Join an air crew]
[page break]
Crash
Op de terugweg raakt de Wellington boven Friesland in gevecht met de Duitse piloot Helmut Lent. Wanneer hij rond vier uur ’s ochtends de Wellington in het vizier krijgt van zijn Messerschmitt 110, valt Lent het toestel van onderop aan. Na enkele voltreffers stort de Wellington met een brandende romp neer bij kleiterp, vlakbij Bozum. De Duitse piloot weet ondanks vier treffers heelhuids terug te keren naar zijn thuisbasis, de Fliegerhorst Leeuwarden.
[Portert] Helmut Lent. [Foto] Officierspet Luftwaffe. [Foto] Model Messerschmitt 110.
Dominee Bas van Gelder beshrijft de ervaring van buurtbewoners: “Plotseling komt er een daverend geraas op de woning af en scheert een zwarte schim langs hun woning. Kort daarna spat een felle vuurstraal in de lucht op, gevolgd door een ontzaglijke dreun. Uit de lucht komt een rokende vlammenbundel omlaag gedwarreld, gevolgd door nog een harde klap. Daarna is het weer donker.”
Buurtbewoners verzamelen zich bij de plaats van de crash. Na enige tijd arriveren ook Duitse soldaten, die applaudisseren wanneer ze het neergehaalde vliegtuig zien. Binnenin het brandende wrak explodeert eriets, waarbij sommige soldaten wegduiken. Buurtbewoners lachen: “Kijk ze vluchten als hazen voor wat vuurwerk.”
[page break]
De crash zorgt voor een diepe krater met een doorsnee van zo’n tien meter. Volgens het bergingsrapport worden de resten van vier of vijf personen in het wrak gevonden. De lichamen zijn zwaar verminkt, waardoor het niet duidelijk is om hoeveel mensen het gaat/ De resten worden in een enkele kist begraven op de Noorderbegraafplaats in Leeuwarden.
[Afbeelding] Grafmonument Noorderbegraafplaats Leeuwarden ter herinnering aan de omgekomen bemanningsleden van de crash bij Kleiterp.
De klerk van het 103e Squadron die de vermissing van de Wellington R1397 meldt, noteert perongeluk dat het om een vliegtuig gaat dat onderdeel was van een aanval op Cherbourg in Frankrijk. Dat bombardement vond eerder op de dag plaats en was gericht tegen drie Duitse oorlogsschepen. Ook daarbij waren zes vliegtuigen van het 103e Squadron betrokken.
[Afbeelding links] Embleem 103e Squadron Britse Luchtmacht.
[Afbeelding rechts] Door Helmut Lent opgemaakt gevechtsrapport.
[page break]
SMAMF
De Stichting Missing Airmen Memorial Foundation (SMAMF) probeert zoveel mogelijk informatie te achterhalen over neergestorte vliegtuigen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Soms kan ze op basis van historisch onderzoek het lot van piloten ophelderen, die tot op heden vermist zijn.
Een van deze onderzoeken is de crash bij Kleiterp. In nauwe samenwerking met Majoor Peterson, bergingsofficier van de Koninklijke Luichtmacht, levert de Stichting het bewijs dat Wellington R1397 hier in de morgen van 25 juli 1941 is neergestort.
[Afb.] Logo van de Stichting Missing Airmen Memorial Foundation.
Op 25 juli 2011, 70 jaar na dato, wordt in aanwezigheid van de nabestaanden een informatiepaneel over de crash onthuld langs het fietspad bij Kleiterp.
Begin 2014 ontvagt de SMAMF bericht uit Engeland dat de conclusie destijds niet voorbarig is geweest.
Op 15 september 2015 wordt de oude grafsteen vervangen door twee grafstenen met daarop de namen van de zes bemanningsleden. Hiermee is een einde gekomen aan de jarenlange onzekerheid bij de nabestaanden en hebben de vliegers ‘hun naam terug gekregen’.
[Afb.] Kleiterp, 25 juli 2011.
[page break]
Website
De website www.luchtoorlogfriesland.nl geeft een overzicht van alle plaatsten in Friesland waar vliegtuigen in de Tweede Wereldoorlog zijn neergestort of een noodlanding hebben moeten maken. Binnen de database kan gezocht worden op datum (dag, maand, jaar) de achternaam van het slachtoffer en de plaats van het ongeluk.
[Kaart van Friesland]
Met dank aan de nabestaanden van de omgekomen bemanningsleden, Gemeente Littenseradiel, Gemeente Leeuwarden, Cooperatiefonds Rabobank Sneek, Stichting Sneek 1940-1945, Stichting het Old Burger Weeshuis, Stichting Ritske Boelema Gasthuis, Stichting Missing Airmen Memorial Foundation en particulieren.
[page break]
Froes Verzetsmusuem
Collection
Citation
Frisian Resistance Museum, “Then it's dark again,” IBCC Digital Archive, accessed September 8, 2026, https://ibccdigitalarchive.lincoln.ac.uk/collections/document/58816.